ഏകപക്ഷീയ ആർബിട്രേറ്റർ നിയമനം അസാധു; വാണിജ്യ കോടതി വിധി ശരിവച്ച് കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി

സെൻട്രൽ വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷന്റെ (CWC) മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ ഏകപക്ഷീയമായി നിയമിച്ച ആർബിട്രേറ്റർ പുറപ്പെടുവിച്ച വിധി റദ്ദാക്കിയ വാണിജ്യ കോടതിയുടെ നടപടി കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി ശരിവച്ചു. തർക്കം ഉടലെടുത്തതിന് ശേഷം മാത്രമുള്ള വ്യക്തമായ എഴുത്തുപരമായ സമ്മതത്തിലൂടെയാണ് ആർബിട്രേറ്ററുടെ അയോഗ്യത ഒഴിവാക്കാനാകുകയെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആർബിട്രേഷൻ ആൻഡ് കോൺസിലിയേഷൻ ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 12(5) പ്രകാരമുള്ള വ്യവസ്ഥകൾക്ക് മുൻകൂട്ടിയുള്ള കരാർ വ്യവസ്ഥകളെ മറികടക്കാനാകുമെന്നും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.ജസ്റ്റിസുമാരായ ദേബാംഗ്സു ബസക്, അജയ് കുമാർ ഗുപ്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് കരാറുകാരനായ അമൽ കൃഷ്ണ ദേ സമർപ്പിച്ച അപ്പീൽ തള്ളിയത്. തനിക്ക് അനുകൂലമായി ആർബിട്രേറ്റർ അനുവദിച്ച 16.15 ലക്ഷം രൂപയിലധികം വരുന്ന തുകയും 10 ശതമാനം വാർഷിക പലിശയും ഉൾപ്പെട്ട വിധി റദ്ദാക്കിയ അസൻസോൾ വാണിജ്യ കോടതിയുടെ ഉത്തരവിനെതിരെയായിരുന്നു അപ്പീൽ.2011ൽ സൻട്രഗാച്ചിയിൽ 2,400 മെട്രിക് ടൺ ശേഷിയുള്ള ഗോഡൗണും അനുബന്ധ നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങളും നടത്തുന്നതിനായി CWC ടെൻഡർ ക്ഷണിച്ചിരുന്നു. 80.34 ലക്ഷം രൂപയ്ക്കാണ് കരാർ ദേയ്ക്ക് ലഭിച്ചത്. ആറ് മാസത്തിനകം പൂർത്തിയാക്കേണ്ടിയിരുന്ന നിർമാണം 2013 ഓഗസ്റ്റിലാണ് പൂർത്തിയായത്.അന്തിമ ബില്ലിൽനിന്ന് പിഴ ഈടാക്കുകയും തുക തടഞ്ഞുവയ്ക്കുകയും ചെയ്തതിനെ തുടർന്ന് CWCയും ദേയും തമ്മിൽ തർക്കമുണ്ടായി. തുടർന്ന് കരാറിലെ ആർബിട്രേഷൻ വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം നടപടി ആരംഭിച്ചതോടെ CWC മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ വിരമിച്ച CWC ജീവനക്കാരനായ മധുരേഷ് കുമാറിനെ ഏക ആർബിട്രേറ്ററായി നിയമിച്ചു.ദേയ്ക്ക് 16.15 ലക്ഷം രൂപയും 10 ശതമാനം വാർഷിക പലിശയും നൽകാൻ ആർബിട്രേറ്റർ ഉത്തരവിട്ടു. CWCയുടെ എതിർവാദവും തള്ളുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ CWC നൽകിയ സെക്ഷൻ 34 ഹർജിയിൽ അസൻസോൾ വാണിജ്യ കോടതി ആർബിട്രേറ്ററുടെ നിയമനം തുടക്കം മുതലേ അസാധുവാണെന്ന് കണ്ടെത്തി വിധി റദ്ദാക്കി.കരാറിലെ ക്ലോസ് 25 പ്രകാരമാണ് നിയമനം നടന്നതെന്നും CWC നടപടികളിൽ എതിർപ്പ് ഉന്നയിക്കാതെ പങ്കെടുത്തിരുന്നുവെന്നും ദേയുടെ അഭിഭാഷകൻ വാദിച്ചു. എന്നാൽ താൽപര്യബന്ധമുള്ള മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർക്ക് ഏകപക്ഷീയമായി ആർബിട്രേറ്ററെ നിയമിക്കാൻ നിയമപരമായ അർഹതയില്ലെന്നും സെക്ഷൻ 12(5) പ്രകാരം തർക്കം ഉണ്ടായതിന് ശേഷം വ്യക്തമായ എഴുത്തുപരമായ സമ്മതം ആവശ്യമാണ് എന്നുമായിരുന്നു CWCയുടെ വാദം.മുൻകൂട്ടി കരാറിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ക്ലോസ് 25 സെക്ഷൻ 12(5) മറികടക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ആർബിട്രേഷൻ നടപടികളിൽ പങ്കെടുത്തതോ വാദങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചതോ മാത്രം നിയമപരമായ അയോഗ്യത ഒഴിവാക്കുന്നതിനുള്ള സമ്മതമായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.TRF Ltd. v. Energo Engineering Projects Ltd., Perkins Eastman Architects DPC v. HSCC (India) Ltd. എന്നീ സുപ്രധാന വിധികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ കോടതി, താൽപര്യബന്ധമുള്ളതിനാൽ സ്വയം ആർബിട്രേറ്ററായി പ്രവർത്തിക്കാൻ അയോഗ്യനായ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർക്ക് മറ്റൊരാളെ ഏകപക്ഷീയമായി ആർബിട്രേറ്ററായി നാമനിർദേശം ചെയ്യാനും കഴിയില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.ആർബിട്രേറ്റർ വിരമിച്ച CWC ജീവനക്കാരനാണെന്നത് മാത്രമല്ല പ്രശ്നമെന്നും, അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ച അധികാരത്തിന്റെ ഉറവിടമായ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുടെ ഏകപക്ഷീയമായ അധികാരമാണ് നിയമനത്തെ അസാധുവാക്കുന്നതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിയമനം തുടക്കം മുതലേ അസാധുവാണെന്നും ആർബിട്രേറ്റർക്ക് തർക്കത്തിൽ അധികാരപരിധിയില്ലെന്നും കണ്ടെത്തിയ ഹൈക്കോടതി അപ്പീൽ ചെലവില്ലാതെ തള്ളുകയായിരുന്നു.