ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, യൂട്യൂബ്, വാട്സ്ആപ്പ്, എക്സ് തുടങ്ങിയ സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഇന്ന് ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള ഇടം മാത്രമല്ല. വാർത്തകളും രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങളും ചിത്രങ്ങളും വീഡിയോകളും നിമിഷങ്ങൾക്കകം ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന ശക്തമായ മാധ്യമമായി സോഷ്യൽ മീഡിയ മാറിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ സ്വാതന്ത്ര്യം നിയമത്തിന് അതീതമല്ല.ഇന്ത്യയിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന നിയമചട്ടക്കൂടിൽ ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി ആക്ട്, 2000-നും അതിന്റെ കീഴിലുള്ള ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി റൂൾസിനും പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഒരാൾ എഴുതുന്ന ഓരോ അഭിപ്രായവും കുറ്റമാകണമെന്നില്ല. ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം എല്ലാവർക്കുമുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ അവകാശത്തിന് നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളുമുണ്ട്.
മറ്റൊരാളുടെ മാനഹാനി വരുത്തുന്ന തരത്തിലുള്ള ആരോപണങ്ങൾ, ഭീഷണി, വഞ്ചന, അശ്ലീല ഉള്ളടക്കം, സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കം, വ്യാജരേഖകൾ, വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള തട്ടിപ്പ് തുടങ്ങിയവ സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് നിയമനടപടിക്ക് കാരണമാകാം.“വാട്സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ മാത്രമാണ് ഇട്ടത്”, “ഫേസ്ബുക്കിൽ ഒരു പോസ്റ്റ് മാത്രമാണ്”, “സ്റ്റോറി 24 മണിക്കൂർ മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ” എന്നതുകൊണ്ട് നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ സ്വഭാവവും അത് മറ്റുള്ളവരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതവും പ്രധാനമാണ്.മറ്റൊരാളുടെ ഫോട്ടോയോ വീഡിയോയോ അനുവാദമില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുന്നതും ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിയമപ്രശ്നമായി മാറാം. പ്രത്യേകിച്ച് സ്വകാര്യ ചിത്രങ്ങളോ വീഡിയോകളോ അപമാനകരമായ രീതിയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ഗുരുതരമായ നിയമനടപടികൾക്ക് കാരണമാകാം.
ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യതയെ ബാധിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഉള്ളടക്കം സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പങ്കുവെക്കുമ്പോൾ ഉപയോക്താക്കൾ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന പ്രശ്നമാണ് വ്യാജവാർത്തകളും തെറ്റായ വിവരങ്ങളും. ഒരു വാർത്ത ശരിയാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാതെ അത് വീണ്ടും പോസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ ഫോർവേഡ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നത് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിയമപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കാം.
പ്രത്യേകിച്ച് ഒരാളുടെ പ്രതിച്ഛായയെ തകർക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ആരോപണങ്ങളോ പൊതുജനങ്ങളിൽ ഭീതിയുണ്ടാക്കുന്ന തെറ്റായ വിവരങ്ങളോ ആണെങ്കിൽ പ്രശ്നം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകും. “ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയതല്ല, ഫോർവേഡ് ചെയ്തതേയുള്ളൂ” എന്ന വാദം മാത്രം എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും നിയമപരമായ സംരക്ഷണമാകണമെന്നില്ല. വാട്സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പ് അഡ്മിനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും നിരവധി സംശയങ്ങളുണ്ട്. ഒരു ഗ്രൂപ്പിലെ മറ്റൊരാൾ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്ന ഓരോ സന്ദേശത്തിനും അഡ്മിൻ സ്വമേധയാ കുറ്റക്കാരനാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ ഗ്രൂപ്പിന്റെ സ്വഭാവം, അഡ്മിന്റെ അറിവ്, ഉള്ളടക്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇടപെടൽ തുടങ്ങിയ വസ്തുതകൾ കേസിന്റെ നിയമപരമായ വിലയിരുത്തലിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയായേക്കാം.കേരളത്തിലും സോഷ്യൽ മീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സൈബർ ക്രൈം പോലീസ് സംവിധാനമുണ്ട്.
സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ തട്ടിപ്പ്, വ്യാജ അക്കൗണ്ട്, ഭീഷണി, സ്വകാര്യ ചിത്രങ്ങളുടെ ദുരുപയോഗം, ഓൺലൈൻ പണം തട്ടിപ്പ് തുടങ്ങിയ സംഭവങ്ങളിൽ പരാതിക്കാർ തെളിവുകൾ സൂക്ഷിക്കുന്നത് ഏറെ പ്രധാനമാണ്. സ്ക്രീൻഷോട്ടുകൾ, പോസ്റ്റ് ലിങ്കുകൾ, അക്കൗണ്ട് വിവരങ്ങൾ, ഫോൺ നമ്പറുകൾ, സന്ദേശങ്ങളുടെ തീയതിയും സമയവും തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണെങ്കിൽ അവ നശിപ്പിക്കാതെ സൂക്ഷിക്കണം.സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് മാത്രമല്ല, സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്കും നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ ഐ.ടി. നിയമങ്ങളും അനുബന്ധ ചട്ടങ്ങളും ഇത്തരം പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ പാലിക്കേണ്ട വിവിധ വ്യവസ്ഥകൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നുണ്ട്. പരാതികൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ, നിയമപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചുള്ള നടപടികൾ, ഉപയോക്താക്കളുടെ പരാതികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യവും നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മനസ്സിലാക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്. സർക്കാരിനെയോ രാഷ്ട്രീയക്കാരെയോ സ്ഥാപനങ്ങളെയോ വിമർശിക്കുന്നത് മാത്രം കുറ്റമല്ല. ശക്തമായ വിമർശനവും അഭിപ്രായപ്രകടനവും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ വിമർശനത്തിന്റെ പേരിൽ വ്യക്തിപരമായ ഭീഷണി, മനഃപൂർവമായ അപകീർത്തി, വഞ്ചന, സ്വകാര്യതാ ലംഘനം, നിയമവിരുദ്ധമായ ഉള്ളടക്കം എന്നിവ അനുവദനീയമാകില്ല.സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഒരു പോസ്റ്റ് എഴുതാനും ഒരു ചിത്രം പങ്കുവെക്കാനും ഏതാനും സെക്കൻഡുകൾ മാത്രം മതി. എന്നാൽ അതിന്റെ നിയമപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരാൻ ചിലപ്പോൾ വർഷങ്ങൾ വേണ്ടിവന്നേക്കാം.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് വിവരത്തിന്റെ സത്യാവസ്ഥ പരിശോധിക്കുക, മറ്റൊരാളുടെ സ്വകാര്യത മാനിക്കുക, തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക, അപമാനകരമായ ഉള്ളടക്കം പ്രചരിപ്പിക്കാതിരിക്കുക എന്നിവ ഓരോ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോക്താവും പാലിക്കേണ്ട അടിസ്ഥാന ജാഗ്രതകളാണ്.സോഷ്യൽ മീഡിയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വേദിയാണ്. എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടൊപ്പം ഉത്തരവാദിത്വവും നിയമബോധവും ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് അത് സുരക്ഷിതമായ ഇടമായി മാറുന്നത്.
