എസിസിക്കെതിരായ ₹482.69 കോടിയുടെ പിഴയാവശ്യം റദ്ദാക്കി കർണാടക ഹൈക്കോടതി

ബെംഗളൂരു: കലബുറഗി ജില്ലയിലെ വാഡി മേഖലയിലെ ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ഖനനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ സിമന്റ് കമ്പനിയായ എസിസി ലിമിറ്റഡിനെതിരെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഉന്നയിച്ച ₹482.69 കോടിയുടെ പിഴയാവശ്യം കർണാടക ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. 1957ലെ മൈൻസ് ആൻഡ് മിനറൽസ് (ഡെവലപ്‌മെന്റ് ആൻഡ് റെഗുലേഷൻ) ആക്ടിലെ (MMDR Act) സെക്ഷൻ 8A(5) പ്രകാരം എസിസിയുടെ കലബുറഗിയിലെ ഖനന പാട്ടം 2030 മാർച്ച് 31 വരെ നിയമപരമായി ദീർഘിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കാമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് വിഭു ബഖ്രു, ജസ്റ്റിസ് കെ.എസ്. ഹേമലേഖ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. റോയൽറ്റി കുടിശ്ശിക കണക്കാക്കുന്നതിന് സാങ്കൽപ്പിക ചുണ്ണാമ്പുകല്ല്-ക്ലിങ്കർ അനുപാതം ഉപയോഗിച്ചതിനെ ചോദ്യം ചെയ്തുള്ള തർക്കത്തിലും കോടതി എസിസിക്ക് അനുകൂല നിലപാടെടുത്തു. യഥാർഥ വെയ്മെന്റ് വിവരങ്ങൾ തൃപ്തികരമായി തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ സാങ്കൽപ്പിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ റോയൽറ്റി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്ന റിവിഷണൽ അതോറിറ്റിയുടെ ഉത്തരവിനെതിരായ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ഹർജിയും കോടതി തള്ളി.ക്യാപ്റ്റീവ് ഉപഭോഗത്തിനായി ചുണ്ണാമ്പുകല്ലും ഷെയിലും ഖനനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഖനന പാട്ടമാണ് എസിസിക്ക് കർണാടകയിലുള്ളത്. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി പുതുക്കിയ പാട്ടത്തിന്റെ കാലാവധി 2023 ഫെബ്രുവരി 18ന് അവസാനിക്കേണ്ടതായിരുന്നു.റോയൽറ്റി കണക്കാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് എസിസിയും മൈൻസ് ആൻഡ് ജിയോളജി വകുപ്പും (DMG) തമ്മിൽ തർക്കം ഉടലെടുത്തത്. ഖനനം ചെയ്ത് നീക്കം ചെയ്യുകയോ യഥാർഥത്തിൽ ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയോ ചെയ്ത ധാതുക്കളുടെ അളവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് റോയൽറ്റി കണക്കാക്കേണ്ടതെന്നായിരുന്നു എസിസിയുടെ നിലപാട്. എന്നാൽ സംസ്ഥാനം ചുണ്ണാമ്പുകല്ലിൽ നിന്ന് ക്ലിങ്കർ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കൽപ്പിക അനുപാതം അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് റോയൽറ്റി കണക്കാക്കിയത്.2022 ഓഗസ്റ്റ് 25ന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ എസിസിയുടെ ഖനന പാട്ടം 2030 മാർച്ച് 31 വരെ നീട്ടാൻ ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ നിയമപരമായ അനുമതികൾ നേടുകയും കുടിശ്ശിക തീർപ്പാക്കുകയും ചെയ്തതിന് ശേഷം മാത്രമേ സപ്ലിമെന്ററി ലീസ് ഡീഡ് നടപ്പാക്കുകയുള്ളൂ എന്ന നിബന്ധനയും ഉത്തരവിലുണ്ടായിരുന്നു. റോയൽറ്റി കുടിശ്ശിക സംബന്ധിച്ച് എസിസി തർക്കം ഉന്നയിച്ചതിനാൽ നോ ഡ്യൂ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ലഭിച്ചില്ല. ഇതോടെ സപ്ലിമെന്ററി ലീസ് ഡീഡ് നടപ്പാക്കാനും സാധിച്ചില്ല.പാട്ടത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക കാലാവധി അവസാനിച്ച ശേഷവും MMDR Act-ലെ സെക്ഷൻ 8A(5) പ്രകാരമുള്ള നിയമപരമായ ദീർഘിപ്പിക്കലിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എസിസി ഖനനം തുടർന്നു. ഇതിനിടെ DMG, എസിസിയുടെ Integrated Lease Management System (ILMS) പോർട്ടലിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം തടഞ്ഞു. ഇതോടെ ഇ-പെർമിറ്റുകൾ നേടുന്നതിനും റോയൽറ്റി അടയ്ക്കുന്നതിനും കമ്പനിക്ക് സാധിക്കാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടായി.തുടർന്ന് 2025 ജൂൺ 5ന് DMG എസിസിക്കെതിരെ ₹482.69 കോടിയുടെ പിഴയാവശ്യം ഉന്നയിച്ച് നോട്ടീസ് നൽകി. 2023 ഫെബ്രുവരി 19 മുതൽ 2024 ഓഗസ്റ്റ് 14 വരെ നിയമപരമായ അധികാരമില്ലാതെ 78,33,415 മെട്രിക് ടൺ ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ഖനനം ചെയ്തുവെന്നായിരുന്നു വകുപ്പിന്റെ ആരോപണം. MMDR Act-ലെ സെക്ഷൻ 21(5) പ്രകാരമാണ് പിഴയാവശ്യം ഉന്നയിച്ചത്.അതേസമയം, 2025 സെപ്റ്റംബർ 9ന് റിവിഷണൽ അതോറിറ്റി പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിൽ, എസിസി സമർപ്പിച്ച യഥാർഥ വെയ്മെന്റ് വിവരങ്ങൾ വിശ്വാസയോഗ്യമല്ലെന്ന് തൃപ്തികരമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ സാങ്കൽപ്പിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ റോയൽറ്റി നിർണയിക്കാനാകില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. വിഷയത്തിൽ ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോട് അതോറിറ്റി നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ഉത്തരവിനെതിരെയാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.2023 ഫെബ്രുവരി 18ന് ശേഷമുള്ള എസിസിയുടെ ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ നിയമസാധുത, ഖനന പാട്ടത്തിന്റെ ദീർഘിപ്പിക്കലിന് സപ്ലിമെന്ററി ലീസ് ഡീഡ് നിർബന്ധമാണോ എന്ന ചോദ്യം, റോയൽറ്റി നിർണയിക്കാൻ സ്വീകരിച്ച സാങ്കൽപ്പിക രീതിയുടെ നിയമസാധുത എന്നിവയാണ് ഹർജികളിൽ പ്രധാനമായും പരിഗണിച്ചത്.MMDR Act-ലോ ബാധകമായ ചട്ടങ്ങളിലോ നിയമപരമായി ദീർഘിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഖനന പാട്ടത്തിന് സപ്ലിമെന്ററി ലീസ് ഡീഡ് നിർബന്ധമാണെന്ന് വ്യവസ്ഥയില്ലെന്നായിരുന്നു എസിസിയുടെ വാദം. MMDR Act-ലെ സെക്ഷൻ 9 പ്രകാരം യഥാർഥത്തിൽ നീക്കം ചെയ്യുകയോ ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയോ ചെയ്ത ധാതുക്കളുടെ അളവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് റോയൽറ്റി കണക്കാക്കേണ്ടതെന്നും കമ്പനി വാദിച്ചു. യഥാർഥ വെയ്മെന്റ് വിവരങ്ങൾ വിശ്വാസയോഗ്യമല്ലെന്ന് തെളിയിക്കാതെ സാങ്കൽപ്പിക പരിവർത്തന അനുപാതം ഉപയോഗിക്കാൻ സംസ്ഥാനത്തിന് കഴിയില്ലെന്നും എസിസി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.എന്നാൽ, തുടർന്നുള്ള ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സപ്ലിമെന്ററി ലീസ് ഡീഡ് അനിവാര്യമാണെന്നും പാട്ടത്തിന്റെ ദീർഘിപ്പിക്കൽ കുടിശ്ശിക അടയ്ക്കുന്നതിന് വിധേയമായിരുന്നുവെന്നും DMG വാദിച്ചു. 2009ൽ ബെൽറ്റോമീറ്റർ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വിശ്വാസയോഗ്യമായ ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ഉപഭോഗ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമായിരുന്നില്ലെന്നും അതിന് മുമ്പുള്ള വെയ്ബ്രിഡ്ജ് വിവരങ്ങളിൽ സംശയങ്ങളുണ്ടെന്നും വകുപ്പ് വ്യക്തമാക്കി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് സാങ്കൽപ്പിക രീതിയിലുള്ള റോയൽറ്റി നിർണയത്തെ വകുപ്പ് ന്യായീകരിച്ചത്.ഇരു വിഭാഗങ്ങളുടെയും വാദങ്ങൾ പരിഗണിച്ച കോടതി എസിസിയുടെ റിറ്റ് ഹർജികൾ അനുവദിക്കുകയും സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ഹർജി തള്ളുകയും ചെയ്തു.MMDR Act-ലെ സെക്ഷൻ 8A(5) പ്രകാരം എസിസിയുടെ ഖനന പാട്ടം 2030 മാർച്ച് 31 വരെ ദീർഘിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കാമെന്നാണ് കോടതി നിർണയിച്ചത്.ഖനന പാട്ടങ്ങളുടെ പുതുക്കലിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ദീർഘകാല കാലതാമസം ഖനന വ്യവസായത്തിന് ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ 2015ലെ Mines and Minerals (Development and Regulation) Amendment Bill-ന്റെ Statement of Objects and Reasons-ും കോടതി പരിഗണിച്ചു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് MMDR Act-ലെ സെക്ഷൻ 8A(5) പ്രകാരമുള്ള പാട്ടത്തിന്റെ നിയമപരമായ ദീർഘിപ്പിക്കൽ കോടതി വിലയിരുത്തിയത്.